Hoeveel suiker is verwaarloosbaar? vraag uit de praktijk

Onlangs vroeg iemand mij: “Wanneer mag je de hoeveelheid suiker in een product ‘verwaarloosbaar’ noemen?”

Zover ik weet is er geen wetenschappelijk onderzoek beschikbaar wat hierover uitsluitsel geeft, maar hierbij een poging om naar aanleiding van de beschikbare kennis hier een uitspraak over te doen.

Het is duidelijk dat de suikerfrequentie een belangrijke invloed heeft. Hoe vaker het gebit wordt blootgesteld aan suiker, hoe hoger het cariësrisico. Beperk daarom het aantal eet-/ drinkmomenten tot maximaal zeven.

Maar niet alleen de frequentie maar ook de hoeveelheid suiker in het dieet bepaald het risico op het ontstaan van cariës. Het cariës-risico is laag als de hoeveelheid suiker op jaarbasis niet de  10 kg per jaar (ongeveer 25 gram per dag) overschrijdt, zo concludeert de WHO. Het geschatte suikergebruik in Nederland ligt rond de 40 kg per persoon per jaar (110 gram per dag).

sugar cookiesHoe zit dat dan met de hoeveelheid suiker per product?

Hieronder staat de hoeveelheid suiker (per 100 gram product) vermeld van een aantal producten die als niet cariogeen worden beschouwd.

spitskool – 1,6 gram suiker

ijsbergsla – 1,6 gram suiker

komkommer – 1,7 gram suiker

avocado – 1,8 gram suiker

erwtensoep -1,9 gram suiker

volkorenbrood – 1,9 gram suiker

tomaat – 2,9 gram suiker

volle melk – 4,4 gram suiker*

magere yoghurt – 4,1 gram suiker*

*Zuivel bevat lactose (melksuiker). Dit is een disaccharide die minder cariogeen is dan de andere suikers, maar wel degelijk cariës kan veroorzaken. Het lijkt erop dat dit vooral cariës veroorzaakt als de verblijfsduur en consumptietijd lang zijn en de oral clearance minder (gedurende de nacht bijvoorbeeld).

Er is geen afkapwaarde bekend, een bepaalde hoeveelheid suiker in een product waarop een product cariogeen wordt. Waarschijnlijk ligt dit ook niet alleen aan de hoeveelheid suiker in het product maar ook aan de hoeveelheid beschermende stoffen (calcium, fosfaat, vetten en vezels)*, de verblijfsduur in de mond, consumptietijd en de mate van oral clearance die het verorberen van het product met zich meebrengt. In de praktijk betekent dit dat iemand  in plaats van een koekje met limonade beter thee (zonder suiker) kan drinken met daarbij wat fruit met noten .
*Over in welke mate deze stoffen bescherming bieden is discussie.

STRAWBERRY2_resized

De cariogeniteit van een product is niet vast te stellen door alleen naar de hoeveelheid suiker te kijken. Het gaat om het totale effect van de producteigenschappen en het voedingspatroon. Op basis van de informatie die we hebben uit epidemiologisch onderzoek weten we dat een onbewerkte voeding daar een goede leidraad voor is. Je kunt hiervoor de voedingspiramide als leidraad gebruiken. Hier vind je gratis voorlichtingsmateriaal.

nuts-mixed-unsaltedHeb je ook een vraag? Of ben je het niet of juist heel erg met mijn conclusie eens? Mail mij boek@voedingenmondgezondheid.nl.

Bronnen:

boek: voeding en mondgezondheid

Nederlandse voedingsstoffenbestand