Diëtist in het preventieteam: interview met Jolien Verschragen

Vertel eens over je werk in een tandartsenpraktijk?

In november 2016 ben ik gestart als vaste diëtist in het preventieteam van tandartspraktijk Dante Tanden in Rotterdam. Op deze manier is de afgelopen twee jaar de preventiebehandeling uitbereid met een extra onderdeel, namelijk voeding en mondgezondheid. Alle kinderen (en hun ouders) die een afspraak hebben bij de preventieassistenten krijgen vanaf dat moment een combinatieafspraak waarin zij ook naar mij als diëtist komen om naast de mondhygiëne ook met het voedingspatroon aan de slag te gaan. Nu, twee jaar later, zien we dat het onderdeel preventie in de praktijk steeds groter word en voeding niet meer weg te denken is in het behandelproces van de patiënten! Ouders zijn enthousiast, kinderen zijn sowieso altijd enthousiast om nieuwe dingen te leren en ik heb een topteam van preventieassistenten om me heen die allemaal even enthousiast deze uitdaging met mij zijn aangegaan.

Waar is de praktijk?

De praktijk zit aan de Dantestraat in Rotterdam Lombardijen

Wie behandel je?

In het preventieteam van de tandzorg zie ik voornamelijk kinderen met hun ouders. De jongste kindjes zijn ongeveer een jaar of twee en zitten in de ‘wen-fase’ bij de tandarts. Deze beginnen met samen met pappa en mamma in de stoel tandjes tellen. Bij deze kinderen beginnen we zo jong mogelijk met het ondersteunen van de ouders bij het poetsen en de voeding van het kindje. Jong geleerd is oud gedaan, tenslotte. De oudste die ik zie zijn tussen de 15 en de 17 jaar. Bij deze pubers is de focus zoveel mogelijk op eigen verantwoordelijkheid, wat vaak een flinke uitdaging is.

Naast de kinderen die via de tandarts worden verwezen zie ik ook kinderen en volwassenen met andere voedingsproblematiek zoals overgewicht, ondergewicht, allergieën en intoleranties en kinderen die door gedragsproblemen een eenzijdig of selectief eetpatroon hebben.

Wie was de initiatief nemer van een diëtist in de praktijk?

De initiatiefnemer van het plan om een voedingsdeskundige in de praktijk te nemen is tandarts en eigenaar van deze praktijk in Rotterdam, Poeya Mohtadili. We leerden elkaar kennen op een verjaardag van gezamenlijke vrienden en kwamen erachter dat we een gemeenschappelijke passie deelden: werken met kinderen. Met vol enthousiasme vroeg Poeya mij toen of ik in zijn praktijk wilde komen werken om samen de ouders en de kinderen  met het voedingspatroon aan de slag te gaan. Al jaren lang ziet hij hoe de mondhygiëne van zijn patiënten verslechterd door het gebruik van veel suiker en zuren in het voedingspatroon. Ook verdere lichamelijke problemen die hier uit voortkomen ziet hij dagelijks in de stoel. Zowel bij kinderen als bij volwassenen. Hij is ervan overtuigd dat voeding een onmisbaar onderdeel van de tandzorg was, een onderdeel waarmee zowel gebitsproblematiek als andere lichamelijke klachten aangepakt kunnen worden.

Wat is de meerwaarde volgens jou?

Phoe jeetje, wat NIET kun je beter vragen !

De overkoepelende meerwaarde is dat kinderen met hun ouders op een laagdrempelige, luchtige en speelse manier in aanraking komen met kennis over gezonde voeding.

Dit valt of staat met het moment van doorverwijzing. Op het moment dat de ouders met de kinderen bij mij in de spreekkamer komen zitten voor de afspraak, creëer je een moment van aandacht waarbij zowel de ouders als de kinderen even stil staan bij wat ze nou eigenlijk allemaal eten en drinken. Op deze manier wordt er bij iedere afspraak (4x per jaar) door middel van een herhaling, spelletjes, vragen en antwoorden een beetje meer bewustwording bewerkstelligd. Vaak ervaar ik dat hoe vaker de gezinnen komen, hoe meer vragen ze hebben en hoe meer ze vertellen.

Wat ook een waardevol aspect is, is dat we met deze behandelmethode veel meer over de situatie van de patiënten en hun gezinnen komen te weten. Doordat je beschikt je over meer informatie creëer je meer begrip en kan je nog betere zorg leveren aan de patiënten van de praktijk.

Als laatste meerwaarde zorgt deze onderlinge verdeling voor minder druk gedurende de werkzaamheden die de preventieassistenten moeten doen. Preventieassistenten moeten in een half uur tijd de gebitjes van de kinderen kleuren, foto’s maken, vervolgens schoonmaken en daarna nog de ouders en de kinderen instructies en informatie geven over tandenpoetsen en voeding. Je kan je misschien voorstellen dat dit, zeker als je een kindje in de stoel hebt die angstig is en alles langzamer gaat, nauwelijks haalbaar is in de tijd. Voeding is hierdoor altijd een ondergeschikt onderdeel omdat het nou eenmaal niet de specialiteit van de preventieassistente is en ze vaak de tijd hard nodig heeft om te reinigen en het poetsen goed met de kinderen te oefenen. Op het laatste moment wordt de ouders dan nog verteld dat ze echt op moeten passen met snoepen en sapjes drinken. Dit gaat het ene oor in en het andere oor uit, als de kinderen niet al heel hard de behandelkamer uit zijn gerend omdat ze blij zijn dat het klaar is.

Kortom, genoeg redenen om de voeding als apart onderdeel van preventie aan te bieden.

Is er ook nog iemand anders die advies geeft over voeding in de praktijk?

Nee, op dit moment neem ik volledig het onderdeel voeding van de preventieassistenten over. Ook is er geen andere voedingsdeskundige op de praktijk die deze taak vervuld.

Hoe zetten jullie preventie in, in de praktijk?

De afspraken voor voeding zijn standaard gekoppeld aan de preventieafspraken. Kinderen komen hiervoor om de drie maanden naar de praktijk. Daarnaast organiseert de praktijk poetslessen op scholen en in asielzoekerscentra en worden kinderen regelmatig in groepjes door de assistenten van school gehaald en weer gebracht voor controleafspraken bij de tandarts. Ouders kunnen hun kinderen hier dan voor opgeven.

Hoe is het consult met jou georganiseerd?

Meteen vanaf het begin van de samenwerking was ik een vaste dag in de week op de praktijk aanwezig. Alle kinderen die op deze dag een afspraak hebben bij de preventieassistente worden zoveel mogelijk direct doorverwezen en  meteen bij mij geïntroduceerd. Ook sturen de tandartsen zelf regelmatig iemand door als ze zien dat ik een gaatje in mijn spreekuur heb. Vaak is deze eerste afspraak wat korter omdat het vooral een kennismaking is, waarbij ik uitleg wat we gaan doen. De preventieassistenten of de tandarts heeft dan al in de stoel kort een introductie gegeven over mij. Vervolgens worden de vervolgafspraken daarna standaard gecombineerd. Op deze manier is mijn eigen agenda met afspraken voor voeding langzaam gevuld. Nog steeds is het zo dat de preventieassistenten, de tandartsen en ik mijn agenda goed in de gaten houden gedurende de dag, want zodra er een plekje over is in de agenda is en ze hebben een nieuwe patiënt dan wordt ook deze meteen doorgestuurd. Het vraagt om een nauwe samenwerking tussen alle behandelaars op de praktijk maar omdat iedereen op de praktijk het belang van voeding bij mondgezondheid ziet gaat dit inmiddels heel soepel.

Betaald de cliënt het consult zelf?

Op dit moment ligt de focus op kinderen, en de ouders en/of begeleiders daarvan. Dit omdat wij dit de belangrijkste doelgroep vinden. Wanneer kinderen op jonge leeftijd leren goed met hun gebit om te gaan zullen ze daar op latere leeftijd profijt van hebben. Ook is het zo dat tot 18 jaar alle zorg voor kinderen onder de basisverzekering van de ouders valt dus ouders hoeven hier niets voor te betalen. Voor volwassenen ligt dit anders. Hierbij hangt het af van hoe de patiënt verzekerd is.

Hoe wordt je genoemd in de praktijk? (geen diëtist, waarom niet)

In de praktijk is ben ik onderdeel van het preventieprogramma. De preventieassistenten en ik vormen samen het preventieteam. We kijken dus niet alleen naar de poetsvaardigheden en mondhygiëne, maar ook naar hoe het eet- en drinkpatroon er uit ziet. Het woord diëtist proberen we in dit stadium van verwijzen te vermijden. Diëtisten hebben niet zo een goed imago, het draagt een negatieve lading en veel ouders schrikken als ze horen dat ze naar de diëtist worden verwezen. Wanneer ouders eenmaal bij mij binnen zijn om kennis te maken ga ik het onderdeel voeding en mondgezondheid én het begrip diëtist aan de kinderen uitleggen. Ouders zien dan via mijn naamkaartje wel meteen dat ik diëtist en kinderdiëtist ben. Op deze manier weten ouders dat we het professioneel en serieus aanpakken. De preventieassistenten zelf zeggen altijd letterlijk: “ we hebben een gaatje in de agenda over, dus jullie mogen vandaag vast even kennis gaan maken bij een leuke nieuwe collega van ons die met jullie de komende tijd hetzelfde als wij gaat doen maar dan van alles over eten en drinken gaat vertellen”.  We houden het dus luchtig en laagdrempelig.

Wat betekent preventie volgens jou?

Preventie betekend voor mij werken aan zelfredzaamheid, eigen verantwoordelijkheid en zelfstandigheid voor later. Het helpen van ouders bij een klein stukje opvoeding, die uiteindelijk veel groter is dat alleen goed je tanden kunnen poetsen. Namelijk leren goed voor je eigen lichaam te zorgen. En ik ben ervan overtuigd dat het uiteindelijk echt niet alleen de kinderen zijn die er wat van opsteken… 😉

Hoe betrek je je cliënten bij behandelbeslissingen?

We leggen aan de kinderen en de ouders uit hoe belangrijk het eet-en drinkpatroon is voor de gezondheid van je gebit. Alles wat je eet en drinkt gaat door je mond, dus alles wat je eet en drinkt heeft invloed op je tandjes. Poetsen alleen is tegenwoordig gewoon niet meer genoeg, en het veranderen van je eetpatroon kan een groot verschil maken. Daarna leg ik uit wat we allemaal gaan doen en laat ik ouders en kinderen inzien dat het vooral een heel leuk en leerzaam behandeltraject gaat worden J

Wat is je favoriete bron of boek over de onderwerpen voeding en/of tandheelkunde?

Ik heb mijzelf voorafgaand aan deze samenwerking zoveel mogelijk verdiept in de preventie binnen de tandzorg. Een zeer waardevolle en leerzame bron was het boek en het platform Voeding & Mondgezondheid van Louise Witteman. Op deze manier heb ik mijn kennis kunnen bijschaven op het gebied van veel voorkomende onderwerpen, problemen en ziektebeelden binnen de preventie. Daarnaast heb ik een fantastisch team van preventieassistenten om mij heen die een onuitputtelijke bron van informatie zijn, die mij heel veel hebben bijgebracht op het gebied van mondzorg en van wie ik ontzettend veel heb mogen leren over preventie in de praktijk.

Op welke social media kunnen mensen je volgen

Binnenkort op Facebook, Instagram en Linked-In onder de naam FoodMood Dietist.

Welke facebookpagina of Instagram-feed vind je echt de moeite waard?

Tof, betrouwbaar en leuk om te volgen is I’m a Foodie. Zij hebben een aantal goede boeken geschreven (Eet als een expert) en zij vormen een tof platform in de social media voor recepten, wetenswaardigheden, fabels en feiten en artikelen.

Voor welk eten kunnen we je ‘s nachts wakker maken?

Appeltaartijs