Wat weet jouw cliënt na 24 uur nog van het consult?

Informeren is ontzettend belangrijk. Informatie heeft een cliënt nodig om juist te kunnen handelen. Geef  jij al je adviezen ook schriftelijk mee?

Na 24 uur is iemand ongeveer de helft van alle informatie die je vertelt vergeten. Na een maand weet iemand nog maar 25%. Dit betekent, vooral als er lange tussenpozen tussen de consulten zijn dat je cliënt onvoldoende informatie heeft om je adviezen op te volgen en bij calamiteiten juist te handelen.

Een voorbeeld

Mijn partner liet een kroon plaatsen. Zijn noodkroon brak 2 dagen na plaatsing af en hij meldde zich zich pas weer bij de tandarts op de dag van het plaatsen van de kroon. Waarschijnlijk had de mondzorgverlener hem wel mondeling gebriefd dat hij gelijk moest komen als de noodkroon eruit zou vallen, maar dat was blijkbaar de 50% van de informatie die niet was blijven hangen… . Het had kostbare gevolgen, want de (zirkonia) kroon bleef niet zitten en moest na een mislukte terugplaatsing, helemaal overnieuw gemaakt worden.

Aantekeningen maken

Tijdens mijn consulten gaf ik mensen altijd pen en papier om aantekeningen te maken. Zo kon de cliënt opschrijven wat zij belangrijk vond. Aanvullend kreeg de cliënt een advies op maat met daarin nog eens alle besproken informatie aangevuld met standaard foldermateriaal.

Diëtetiek versus mondzorg

De opbouw van een diëtisten consult is anders dan die van een mondzorgconsult. Misschien is dat de reden dat ik nooit een samenvatting van de afspraken en informatie van mijn mondzorgverlener meekreeg op papier. Was er gewoonweg geen tijd voor? Diëtisten kunnen alle benodigde informatie verzamelen in de indirecte behandeltijd.

Toen Tiffany mij daarom vertelde over de informed-app, nog voordat ik betrokken was bij het project, begreep ik ook meteen wat zij bedoelde. Samen ontwikkelde we daarom een eenvoudige manier om cliënten, alle tijdens het mondzorgconsult besproken informatie, mee te geven, aangevuld met schriftelijk foldermateriaal (alles verzameld tijdens het consult). Op naar echte preventie!

Zo maak je een (zorg)student future proof!

Ik heb regelmatig het genoegen studenten te mogen begeleiden bij hun onderzoek of stage. Hier mijn tips voor een optimale voorbereiding op stage en eerste baan voor de studenten, docenten en de instituten waaraan zij lesgeven.

Een slimme jongen of meid, is op de toekomst voobereid.

Alle studenten zijn gemotiveerd

Onthoud dat iedereen die voor de opleiding heeft gekozen initieel gemotiveerd is om deze af te maken. Motivatie is de wil om je doel te bereiken. Achter het behalen van dit doel kunnen verschillende waarden verscholen zijn. Deze waarden bepalen deels de werkhouding van de student.

Enkele waarden:

  • erkenning krijgen
  • status verkrijgen
  • paps en mams gelukkig maken
  • kennis vergaren over het onderwerp
  • een leuke studententijd meemaken
  • veel geld verdienen
  • het vak kunnen uitoefenen
  • met patiënten kunnen werken

Breng je dromen in kaart

Maak een toekomst visie. Waar ben je goed in? Wat spreekt je aan in het werk? Wat hoort er bij het werk maar maakt je niet gelukkig en waar droom je van? Als dit in kaart is gebracht is het makkelijker kiezen voor een  een stageplaats en afstudeerstage die bij je past en die helpt een bepaalde positie in de toekomst te bereiken.

Leer studenten wat gevoel is en hoe dit handelen bepaalt

Wetenschappelijk geschoolde mensen zijn meestal rationeel ingesteld. Tijdens de opleiding (vooral het wetenschappelijk onderwijs) wordt dit aspect zeer goed onderwezen. Maar in de praktijk kan je niets met alleen je ratio. Je moet ook weten wat je voelt.

Wat voel ik nu ik kritiek krijg op mijn handelen? Maakt het me blij, verdrietig, boos of bang?

Je zult merken dat de veel mensen (ook cliënten) niet weten wat ze voelen en dat terwijl ons handelen grotendeels wordt ingegeven door wat we voelen. Wie daar meer over wil lezen kan zich verdiepen in de cognitieve gedragstherapie of de rationeel-emotieve therapie.

Overwin faalangst

Laat de studenten testen op (sub-)assertiviteit en faalangst. Sub-assertieve en faalangstige studenten zullen meer moeite hebben door hun stage periode heen te komen, terwijl hier gewoon iets aan gedaan kan worden. Studenten kunnen ook zelf doen. Weet jij dat je moeite hebt om voor jezelf op te komen of ben je bang om fouten te maken? Deze boekjes kunnen je waarschijnlijk op weg helpen:

Ik kan denken/voelen wat ik wil- Rene Diekstra

Denk je sterk- Sjoerd Swaen en Fred Sterk

Plaats niemand op een voetstuk

Zet docenten, praktijkbegeleiders en mede-studenten niet op een voetstuk. Respecteer ze om wat ze kunnen en weten, maar vergelijk je niet met hen. Als je jezelf met andere vergelijkt kan je je minderwaardig voelen. Terwijl je sterkte ook je zwakte is.

Observeer goed wat je van die ander zou willen leren: Wat vind je dat die ander goed kan en wil je jezelf ook eigen maken?

Blijf kritisch denken.

Er is niet één waarheid. Het is maar van welke kant je iets bekijkt en met welk doel. Vraag je praktijkbegeleiders waarom ze doen wat ze doen en waarom. En verwacht niet altijd een goed antwoord. ;-(

Wees ook kritisch ten opzichte van de aangeboden lesstof op de opleiding. Wetenschap geeft niet overal antwoord op. Soms moeten we aannames maken en onze behandelstrategie opzetten met kennis die we hebben vanuit de fysiologie en praktijkervaring. Wetenschap is wel een goede houvast, maar de praktijk vraagt om applied science.

Ga de dialoog aan.

Blijf geïnteresseerd in de opinie van mensen die niet jouw gelijkgestemden zijn. Ook zij vertellen een verhaal. Probeer er achter te komen wat zij willen zeggen. Luister ook naar vakgenoten die in de eerste instantie niet jouw mening delen. Blijf ook deze waarheid onderzoeken en schiet niet in de weerstand. Wetenschap helpt ons, maar geeft geen antwoord op al onze vragen.

Meer aandacht voor psychologie

De allerbelangrijkste interventie om kosten in de gezondheidszorg terug te dringen is preventie. En preventie is gedragsverandering. Toegepaste psychologie moet daarom een grotere rol krijgen in het onderwijs van (para)medici. Welke barrières heeft iemand bij het uitvoeren van zijn gedrag en welke technieken uit de psychologie kunnen bijdragen deze barrière te beslechten? Is dat cognitieve gedragstherapie. Acceptance and commitment therapie, mindfulness therapie, motivational interviewing of een combinatie van therapieën?

Leer de studenten wat andere (para)medici doen

Afhankelijk van de werk setting zal je samen werken in een multi-disciplinair team of verwijzen naar andere (para) medici. Daarom is het belangrijk om te weten wat andere (para)medici doen. Veel mondzorgverleners weten bijvoorbeeld niet dat reflux oesophagitis (risicofactor voor tanderosie) behandeld kan worden met een dieet. Daarentegen weten veel diëtisten niet dat bij halitose een doorverwijzing naar de mondzorgverlener noodzakelijk is.

Maar ook: je kan heel veel weten, als je het niet kan overbrengen, niet de taal van de patient spreekt, maar de preventie-assistent wel. Dan zal deze uiteindelijk een belangrijke schakel in de behandeling zijn.

Zorg dat kennis paraat is

Laat studenten een kennistest afnemen voordat ze aan hun stage beginnen. Een groot tentamen waarin de lesstof naar voren moet komen die tot de parate kennis zou moeten behoren. Denk hierbij aan de informatie over de meest voorkomende ziektebeelden, medicijnen en behandelstrategieën.

Leer ze een aantal praktische aspecten

de omgangsvormen

Ik verbaas me soms over de manier waarop studenten communiceren: Ziek melden doe je toch niet via whatsApp, maar via de telefoon? Ook het schrijven van een mail is soms lastig. Ik ontvang er liever niet een waar in staat: U zei tegen mij…..maar eentje waar in staat: Ik begreep uit ons gesprek….

En onthoud, ben je boos of geïrriteerd over iets. Pak de telefoon. Mail kan verkeerd worden geïnterpreteerd en het probleem groter maken dan nodig.

Referencemanager

Leer studenten vanaf dag 1 werken met een reference manager. Ik zelf gebruik mendeley

Juridische kennis

Geef studenten voldoende juridische achtergrond. Wat is copyright en hoe dit werkt? Hoe lees ik een contract? Wat is het tuchtrecht? Hoe werkt privacy precies? En welke patiëntgegevens mag ik delen onder welke voorwaarden?

Toegang tot volledige literatuur

HBO opleidingen moeten er in mijn ogen voor strijden dat studenten toegang krijgen tot volledige publicaties van de literatuur. Dit zal nog wel even duren voordat dit zover is. Tot die tijd kunnen studenten via de computer van een willekeurige universiteitsbibliotheek wel toegang krijgen. Kost wel een beetje moeite. Je moet naar het universiteitsgebouw toe.

Ehealth

Verdiep je als student in AI (artificial intelligence), machine learning, computer vision, applicaties en toepassingen, die de toekomst gaan bepalen (en ook nu al de praktijk bepalen van de voorlopers in het vak).

Practice what you preach

Docenten in het algemeen en docent-begeleiders  die  het laten afweten en  afspraken niet nakomen kunnen niet van hun studenten verwachten dat zij dat wel doen. Datzelfde geld voor behandelaars. Een diëtist die zelf niet gezond eet, of een tandarts die niet naar de tandarts durft. Onthoud een leraar kan de student alleen leren wat hij zelf weet en beheerst.

Blijf in de studenten geloven.

Studenten die zich door de studie hebben heen geworsteld kunnen zich ontpoppen tot zeer goede behandelaars daarvoor hoef je niet per se Cum Laude te zijn afgestudeerd.

Last but not least

Ik denk dat de opleiding voor paramedici moet veranderen tot 1 basis opleiding, waarna je je kunt specialiseren in fysiotherapie, dietetiek, verpleegkunde, mondzorgkunde etcetera. Wie denkt daar hetzelfde over?

Motivational interviewing voor de therapie start

Is motiveren onderdeel van de therapie (bij parodontitis) of is dat het gesprek wat je hebt vooraf aan de therapie? Bij het nemen van de beslissing om te behandelen.

Gedragsverandering bestaat uit een aantal stappen en bij de eerste stappen onderzoek je de motivatie. Daarna ga je pas over tot behandelen. Als je overgaat tot behandelen dan spreek je binnen de behandeling concrete (gedrags)doelen af met je client.

In de gezondheidszorg praktijk worden deze stappen vaak overgeslagen en er wordt vaak gelijk tot behandeling overgegaan. Maar de motivatie is een traject dat start voor de behandeling. Hierin breng je in kaart wat de patient wil bereiken en wat hij daar voor over heeft.

Ik weet dat dit in de praktijk bijna niet gebeurd en dat dit ook niet zo op alle opleiding wordt onderwezen. En dat zie ik terug op elk niveau in de zorg door de gesprekken die ik heb voor mijn werk met (mond)zorgverleners, bij ziekenhuisspecialisten en huisartsen.

Een gemiste kans en ook een mogelijke verklaring waarom therapietrouw (in het algemeen) zo laag is.

Deels komt het omdat zorgverleners graag hulp willen bieden. Maar wat wij belangrijk vinden hoeft de cliënt natuurlijk niet belangrijk te vinden. Misschien is hij tevreden met een kunstgebit of heeft zij liever medicijnen omdat ze geen zin heeft in gezond eten. Of is er een groter belang, zoals in deze casus!

Start met de behandeling als je de stappen tot gedragsverandering met je client hebt doorlopen. Zie hieronder.

Hoe het zou moeten….(volgens mij)

Bewustwording

De zorgverlener informeert de cliënt welke gevolgen het gedrag of de keuze van behandelen/ niet behandelen heeft op het verloop van de ziekte of het probleem. Welke inzet wordt van de patient verwacht om de behandeling te doen slagen?

De zorgverlener controleert vervolgens of de client deze informatie heeft begrepen, door de client dit in eigen woorden te laten terugkoppelen (Deze informatie wordt bij voorkeur ook meegegeven via e-mail of op papier) zodat de client het thuis allemaal nog eens rustig kan doorlezen.

In deze fase leert de zorgverlener de doelen van de cliënt kennen. Wat wil hij of zij bereiken? Hoe belangrijk is dit voor hem of haar en hoeveel vertrouwen heeft de patient dit te kunnen bereiken?

De zorgverlener controleert vervolgens of de patient het gedrag als probleem ervaart of niet. De conclusie kan zijn dat een client met parodontitis het verliezen van tanden niet als probleem ervaart en de voorkeur geeft aan een kunstgebit in de toekomst. In dat geval wordt de behandeling gestaakt. Als de client het belangrijk vindt zijn tanden te behouden, ga je naar motivatie.

Er zijn verschillende opdrachten die je cliënten kan meegeven om de motivatie te versterken en te onderzoeken. Bekende veel gebruikte methodes zijn de voor-en nadelen matrix, het schrijven van een brief aan je aandoening of het maken van een toekomsttekening. Visualisatie oefeningen behoren ook tot de mogelijkheid.

Indien de cliënt gemotiveerd is ga je naar de volgende stap. Het opruimen van de barrieres. Wat houdt de cliënt tegen om zijn gedrag te veranderen? Barrieres zijn in te delen in verschillende groepen:

  • Praktische barrieres (geld, tijd)
  • Gebrek aan vaardigheden (weet niet hoe)
  • Sociale omgeving
  • Wilskracht
  • Persoonlijke effectiviteit
  • Kennis
  • Overtuigingen
  • Emoties

Het opruimen van de barrieres loopt vaak door tijdens de daadwerkelijk gedragsverandering, maar is wel al in kaart gebracht voor de behandeling start.

Voor mondzorgverleners bouwde Tiffany en ik een handige tool in de informed-app, die je helpt door de vragen heen te lopen en de juiste (huiswerk)opdracht aan je client mee te geven alvorens je overgaat tot behandelen.

MI in de praktijk, gelijk alles gedocumenteerd in het dossier.

Screenen voor orale kanker

In Amerika, zo zegt onderzoek, blijkt dat bepaalde groepen mensen in de praktijk ,minder vaak gescreend worden . Dit blijkt gerelateerd te zijn aan je etniciteit, hoogst genoten opleiding, inkomen en verzekering. Dit is niet in lijn met Amerikaanse richtlijnen.

Ik ga zelf al een tijdje niet meer in Nederland naar de tandarts, omdat ik in het buitenland woon. Maar of mijn tandarts mij screende voor orale kanker. Geen idee? Weet jouw patient dat jij ook op tekenen van orale kanker screent?

Met de informed-app laat je in een keer zien wat je allemaal hebt gedaan en e-mail je het rapport gelijk na de behandeling. En het is super fijn dat je altijd zeker bent dat je niets vergeet te documenteren.

Lees hier het hele onderzoek: https://www.ajpmonline.org/article/S0749-3797(19)30220-X/fulltextNutrition

De preventieve voedingsanamnese

Het in kaart brengen van risicogedrag is heel belangrijk, vooral omdat jezo de cliënt bewust kan maken van de risico’s. Door aanpassingen in het gedrag of maatregelen om schadelijke gevolgen van gedrag of omstandigheden te beperken is de preventieve voedingsanamnese (in combinatie met een update van de sociale anamnese en medische informatie een must. Vraag jij de voeding al gestructureerd uit?

De preventieve voedingsanamnese in gebruik

Rammelt jouw dossier?

Toen je nog studeerde deed je alles volgens het boekje. Toen ging je werken in de praktijk. In de praktijk ging het wel degelijk anders dan op de opleiding…De opbouw en systematiek van het consult veranderde langzaam. Je neemt nog wel de medische anamnese af, maar niet altijd de sociale. Je geeft wel advies, maar misschien niet altijd volgens motivational interviewing.

Je hebt niet altijd in kaart wat de zorgwensen zijn. Je kent je cliënt wel goed, maar weet eigenlijk niet of hij al je adviezen opvolgt.  Soms mis je essentiële informatie voor het maken van een risico-analyse, heb je het totale plaatje niet voor ogen en rammelt je dossier hier en daar. Met een gestructureerde uitgebreide anamnese ontvang je ook belangrijke informatie over ondervoeding, eetstoornissen en stressfactoren.

 

Het heb ik alles wel genoteerd gevoel…

Herken je dat, het is lastig om dossiers goed op orde te houden, maar wel uiterst noodzakelijk. Met een goede dossiervorming beperk je het risico op medische fouten, over-en onderbehandelen en sta je veel sterker bij een meningsverschil.

De verplichte en geadviseerde onderdelen van een compleet patiënten dossier vind je onderaan deze blog. Als je daar geen eenvoudige methode voor bedenkt lukt het eenvoudig niet om je dossier in de gestelde tijd op orde te hebben.

Waarom voldoet jouw dossier niet aan de eisen:

  • Het is vaak te omslachtig om dingen te noteren
  • Doordat het consult wel gestructureerd is, maar onvoldoende, valt er informatie weg
  • Door tijdsdruk noteer je niet altijd alles wat je hebt onderzocht, maar wel de afwijking.
  • Vaak wordt hetgeen met de client is besproken is en de reactie van de cliënt onvoldoende genoteerd.
  • Informatie wordt alleen mondeling meegegeven waardoor client onvoldoende geinformeerd is om een besluit te nemen
  • Het zorgplan is niet concreet

 

Door de SOEP methode te gebruiken houd je overzicht in je dossier.

Door het gestructureerd doorlopen van het consult heb je alle informatie om je client optimaal te behandelen omdat je weet wat:

  • de wensen zijn van je client
  • de (medische) tandheelkundige mogelijkheden
  • de mogelijkheden van de client zijn (op basis van zijn lichamelijke en psychische gesteldheid)

Wat is SOEP ook alweer:

S (staat voor SUBJECTIEF) In het eerste onderdeel noteer je de gevoelens en waarnemingen van de client. Dit zijn antwoorden op vragen als:

Welke klachten heeft u (met de Informed-App vraagt u ook eenvoudig naar klachten die een risico voor het gebit vormen, maar waar de client niet bewust van is)?

  • Wat wilt u bereiken?
  • Hoe ervaart u …….
  • Hoe voelt u zich?

O (staat voor OBJECTIEF

  • Dit zijn de objectief waarneembare resultaten die de zorgverlener ziet tijdens het Periodiek Mond Onderzoek (PMO).

E (staat voor EVALUATIE)

  • Tijdens de evaluatie duidt de zorgverlener de klachten en symptomen en stelt hij of zij een (differentiaal) diagnose. Hier evalueert hij ook de eerdere behandeling en noteert deze eventuele complicaties

P (staat voor PLAN)

In het plan staat beschreven wat de behandelmogelijkheden zijn en tot welke behandeling in samenspraak met de client is besloten. Dit behelst zowel het zorgplan als de zorgdoelen met korte termijndoelen zoals:

  • Welke onderzoeken er gepland worden
  • Naar wie de client verwezen wordt
  • Welke behandelingen er mogelijk zijn (informeren)
  • Welke actie wordt genomen: Uitleg geven, geruststellen, afwachten, behandelen

 

Waarom werken met S.O.E.P.

  • Het zorgplan en doelmatigheid wordt concreet door met de S.O.E.P. notatie te werken.
  • U voldoet met uw dossier direct aan de richtlijnen rondom de verslaglegging in het cliëntendossier.
  • U hoeft niets meer achteraf te documenteren, minder kans op fouten
  • Voor mede zorgverleners is de systematische opbouw ontzettend gemakkelijk te lezen. Er is gelijk duidelijk welke kant je met de behandeling opgaat
  • Bij het delen van het Informed-App SOEP verslag met de cliënt ontstaat er een grotere behandel compliance. De cliënt de verbanden ziet tussen zijn gedrag en de planning van de behandeling. Zijn eigen aandeel word duidelijker.
  • Wilt u direct uw zaken op orde hebben? Schaf dan een Informed-app aan en leer het verschil in transparant werken!

De verplichte en geadviseerde onderdelen van het dossier

  1. NAW-gegevens van de patiënt.
  2. Burgerservicenummer van de patiënt.
  3. Geboortedatum van de patiënt.
  4. Huisarts van de patiënt en andere relevante zorgverleners.
  5. Consult gegevens
  6. Welke zorgverlener de prestatie heeft geleverd / AGB-code van de declarerend zorgverlener. Postcode van de praktijk van de zorgverlener.
  7. De geleverde prestatie met code.
  8. Het gedeclareerde tarief.
  9. Datum waarop de prestatie is uitgevoerd.
  10. Behandelgegevens
  11. Resultaten van anamnese en onderzoek
  12. Bevindingen van het uitgevoerde extra- en intraorale (basis-) onderzoek.
  13. Röntgenologisch onderzoek: (diagnose, indicatie en de bevindingen).
  14. Systematisch parodontaal onderzoek, bij voorkeur de DPSI.
  15. Diagnose(s), etiologie en wijziging van het risicoprofiel.
  16. Prognose: wordt het zorgdoel gehaald of is bijstelling noodzakelijk
  17. Controletermijn(en) aanpassen aan wijziging van het risicoprofiel en/of zorgdoel.
  18. Is de zelfzorg van de patiënt en/of ondersteuning adequaat of dient dit bijgesteld te worden.
  19. Door de tandarts uitgeschreven recepten.
  20. Gebruikte materialen
  21. Allergische reactie op toegediende of voorgeschreven medicatie.
  22. Gebruikte anesthesie.
  23. Desgevraagd verklaringen van de patiënt m.b.t. in het dossier opgenomen stukken, bijvoorbeeld naar aanleiding van een second opinion.
  24. Complicaties bij of naar aanleiding van behandelingen.
  25. Waarnemingen en handelingen op basis van vermoedens van huiselijk geweld of kindermishandeling
  26. Het vastleggen en actueel houden van de medische situatie van de patiënt via een gestructureerde medische anamnese vragenlijst
  27. Behandeltoestemming
  28. Informed consent: van de patiënt, – of zijn wettelijk vertegenwoordiger en/of door de patiënt schriftelijk gemachtigde – om een onderzoek te doen of een medische behandeling uit te voeren, besloten op basis van adequate informatie.
  29. (Aanpassingen van) de begroting (in ieder geval > €250,-) en afwijkingen op standaardprijslijst
  30. Standaardprijslijst.
  31. Vastleggen dat toestemming is verleend de behandeling te delegeren aan een bepaalde hulpverlener.
  32. Gegevens in het kader van horizontale en verticale verwijzing.
  33. Maak duidelijk dat iedere behandeling past in het lange termijn behandelplan.
  34. Het beoogde zorgdoel /zorgrichting en eventuele aanpassing daarvan met de reden
  35. Persoonlijke risico’s (medisch en tandheelkundig)
  36. De vastgestelde controletermijnen n.a.v. de risicoanalyses en het zorgdoel.
  37. De te verrichten diagnostiek (soort/planning) om schadelijke processen op te sporen en/of te monitoren
  38. Stand van zaken m.b.t. het behandelplan.

 

 

 

Mondzorg ouderen

Vandaag nemen Manon Stultiens en Malou Willems de scriptieprijs in ontvangst. Reden om wat aandacht te besteden aan hun afstudeeropdracht met de titel:  Zorgwens van dementerende ouderen in een verpleeghuis.

Het aantal dementerenden groeit evenals het aantal ouderen in Nederland. Mensen met dementie hebben een grote kans de eindfase van hun leven in een verpleeghuis te besteden. Bij cliënten met dementie, is er een groot belang voor een goede mondhygiëne. De gevolgen van een slechte mondhygiëne worden namelijk steeds meer bekend. Het belang is ook groot omdat mensen met dementie lastig zelfstandig hun mondhygiëne op peil kunnen houden, door vergeetachtigheid, afname van mobiliteit etc. De dementerende ouderen zijn hierdoor afhankelijk van de zorg in het verpleeghuis.

Mondzorg is dus essentieel voor de algemene gezondheid en het welzijn van ouderen. Door een slechte mondhygiëne hebben mensen meer kans een hoop lichamelijke aandoeningen zoals bijvoorbeeld longontsteking, ondervoeding en een snellere kans op de dood. Uit onderzoek blijkt ook dat een slechte mondhygiëne geassocieerd wordt met een lagere kwaliteit van leven. Dit heeft te maken met pijn in de mond, niet meer durven lachen door schaamte en uit de mond ruiken waardoor mensen afstand nemen (bijvoorbeeld een kleinkind wat niet meer op schoot komt zitten). Ondanks het belang blijkt de mondzorg in de praktijk lastig uitvoerbaar. Er is sprake van een tekort aan behandeltijd, maar ook aan scholing voor de verzorgenden. De motivatie bij de verzorgenden is niet overal hoog genoeg om de nieuwe kennis te implementeren. Dit dilemma kan verlicht worden door een goede participatie tussen de zorgverlener en de contactpersoon. Bij individuele preventie is sprake van maatwerk voor elke cliënt. Hierbij wordt bedoeld dat de zorg aangepast wordt aan de wensen van deze individuele cliënt, en hierdoor op individueel niveau mondproblemen worden voorkomen. Door de zorgwens van de contactpersoon te inventariseren kan er completere mondzorg geboden worden. De zorgwens (persoonlijke invulling van de behoefte aan zorg) kan per persoon verschillen, en hierdoor wanneer deze niet wordt besproken tekort schieten bij sommige cliënten. Om overbehandeling te voorkomen kan een zorgwens ook duidelijkheid geven of er wel of geen wens is voor het ontvangen van mondzorg. Wij verwachten dat de kwaliteit van zorg en leven verbetert voor de dementerende ouderen die wonen in een verpleeghuis door individuele mondzorg aan te bieden in de verpleeghuizen.

De hoofdvraag

Wat is de zorgwens van de contactpersoon voor zorgafhankelijke ouderen met dementie wonende in een verpleeghuis?

Om antwoord te geven op deze vraag werd er een inventariserend cross-sectioneel onderzoek gedaan onder 63 contactpersonen en dementerende ouderen, in Noordoost Brabant. Zij werden telefonisch ondervraagd aan de hand van de vragen die beschikbaar gesteld werden door middel van de Informed-App

Vijf verschillende zorgwensen:

Uit de resultaten blijkt dat er vijf categorieën zorgwensen zijn.

  1. Controle en dagelijkse gebitsverzorging door verzorgende
  2. Periodieke controle
  3. Geen belasting (‘zo min mogelijk’)
  4. Zorgwens overlaten aan behandelaar
  5. Esthetiek (door dagelijkse gebitsverzorging)

Periodieke controle en dagelijkse gebitsverzorging door verzorgende de meest verkozen zorgwenscategorie en 25 % van de ondervraagden kiest voor categorie 3.

Onderzoek of de zorgwens van de mondhygiënist overeenkomt met die van de contactpersoon

Uit het onderzoek blijkt dat het belangrijk is dat de zorgwens van de contactpersoon meegenomen wordt in het zorgplan van een dementerende oudere in een verpleeghuis. Dit is van belang omdat de zorgwens van de contactpersoon mogelijk niet overeenkomt met het zorgplan van de mondhygiënist. Wanneer de zorgwens en het zorgplan niet overeenkomt zal er door de mondhygiënist uitleg gegeven worden over eventuele risico’s en de voor- en nadelen van een behandeling. Vervolgens zal er in overleg met de contactpersoon een behandelplan voor de desbetreffende oudere worden opgesteld. Om individuele preventie na te streven bij elke cliënt is het van belang om de contactpersonen een stem te geven. Hierdoor kunnen er betere zorgplannen opgesteld worden ten behoeve van de desbetreffende ouderen.

De onderzoekers raden aan tijdens het intakegesprek voor inhuizing in het verpleeghuis de wensen over de mondzorg te bespreken. Ten slotte wordt aangeraden om persoonlijke tandheelkundige zorg aan te bieden in het verpleeghuis, hierdoor hoeven de dementerende ouderen niet naar een tandarts- of mondhygiënistenpraktijk te reizen. Daarnaast is het prettig voor de verzorgenden om een bekend gezicht te zien, maar ook om te weten welke hulp in te schakelen als er bijvoorbeeld mondklachten zijn. Een persoonlijke samenwerking kan de samenwerkingsrelatie versterken. Door de samenwerkingsrelatie tussen verzorgenden, mondhygiënist en de contactpersoon te versterken wordt beoogt de kwaliteit van zorg in het verpleeghuis te verbeteren.

Met de informed-app te gebruiken tijdens de intake, staan de zorgwensen in een keer voor alle belanghebbenden, inclusief contactpersonen in het dossier.

 

Wil jij ook afstuderen op dit onderwerp?

Malou en Manon hebben nog wat ideeën voor vervolgonderzoek. Naar aanleiding van dit onderzoek wordt aangeraden om in een vervolgonderzoek te inventariseren hoe de mantelzorger of contactpersoon de mondzorg op peil kan houden, voor het inhuizen in het verpleeghuis. Daarnaast kan onderzocht worden hoe tijdens de thuiszorg de mondzorg verbeterd kan worden, zodat er voor inhuizing in een verpleeghuis verbetering van de gebitssituatie is opgetreden.